Bekijk alle nieuwsberichten
Schrijf u in op onze
Crypto en de belastingdienst
Cryptovaluta en box 3.Vanaf 1 januari 2026 moeten cryptoplatformen gegevens over hun klanten en transacties delen met de Belastingdienst. Op 31 maart 2026 is namelijk de Europese richtlijn DAC8 in Nederland ingevoerd, met terugwerkende kracht. Hierdoor krijgt de Belastingdienst veel beter zicht op het cryptobezit van Nederlanders.
Daarbovenop komt nieuwe wetgeving: de Tweede Kamer heeft ingestemd met de Wet werkelijk rendement box 3, die vanaf 2028 een vermogensaanwasbelasting invoert — ook voor cryptovaluta. Voor cryptobezitters breekt daarmee een complexe fiscale periode aan. Zeker nu de cryptomarkt de afgelopen maanden al flinke verliezen liet zien.
Veel cryptobezitters vragen zich af:
- Wat moet ik nu precies doen?
- Wat als ik mijn crypto nooit heb opgegeven?
- En moet ik eigenlijk wel in box 3 blijven?
Lage aangiftebereidheid bij crypto?
Volgens onderzoek bezitten bijna twee miljoen Nederlanders cryptovaluta. Harde cijfers ontbreken, maar een Zweeds onderzoek van Divly schat dat slechts 4% van de Nederlandse cryptobezitters hun crypto opgeeft bij de Belastingdienst. Dat percentage is lastig te controleren, maar het suggereert dat een groot deel hun bezit niet (bewust of onbewust) opgeeft.
Sommigen vallen onder het heffingsvrije vermogen en hoeven inderdaad geen belasting te betalen. Maar een aanzienlijk deel weet simpelweg niet dat crypto moet worden opgegeven — of laat het bewust weg, vanuit de gedachte dat de Belastingdienst toch geen zicht heeft op hun portefeuille.
Met DAC8 verandert dat beeld.
Wat houdt DAC8 in?
DAC8 moet belastingontduiking via crypto tegengaan. Het werkt als volgt:
- Gecentraliseerde crypto-aanbieders (zoals Kraken en Bitvavo) moeten klant- en transactiegegevens rapporteren.
- Het gaat om naam, adres, fiscale woonplaats, BSN en alle transacties die via het platform lopen.
- Klanten moeten een ‘eigen verklaring’ invullen en verifiëren.
- Werkt iemand niet mee? Dan mag de aanbieder geen transacties meer uitvoeren.
- Gegevens over 2026 moeten uiterlijk 31 januari 2027 worden aangeleverd.
- De Belastingdienst wisselt deze gegevens automatisch uit met andere EU-landen en landen die meedoen aan het OESO Crypto-Asset Reporting Framework (zoals de VS en het VK).
Persoonlijke wallets en decentrale exchanges
DAC8 geldt (vooralsnog) niet voor decentrale wallets (zoals Metamask) of DEX-transacties (zoals Uniswap).
Maar: zodra crypto wordt verplaatst naar of vanaf een gecentraliseerde exchange, of wanneer fiat wordt omgezet, wordt dit wél geregistreerd.
Niet vooraf ingevuld, maar wel zichtbaar
De Belastingdienst kan de DAC8-gegevens niet verwerken in de vooraf ingevulde aangifte, omdat het transactiegegevens zijn en geen saldi op een peildatum. Je moet je cryptobezit dus zelf bijhouden en opgeven — iets wat voor veel cryptobezitters een uitdaging is.
De Belastingdienst kan de gegevens wél gebruiken voor controles achteraf.
Heb je veel transacties via Bitvavo of Kraken, maar geen crypto opgegeven? Dan kun je vragen of een controle verwachten.
Inkeren, navordering en boetes
Heb je in het verleden je crypto niet (volledig) opgegeven? Dan kan DAC8 vervelende gevolgen hebben.
- De Belastingdienst kan tot 5 jaar terug navorderen.
- Bij ‘buitenlands vermogen’ zelfs 12 jaar.
- Vergrijpboetes kunnen oplopen tot 300% van de te weinig betaalde belasting.
Vrijwillig inkeren kan boetevrij binnen 2 jaar na de onjuiste aangifte. Daarna volgt meestal een gematigde boete.
Let op: inkeren is niet vrijwillig als de Belastingdienst al een vermoeden heeft dat er iets mis is. DAC8 maakt die beoordeling lastiger.
Crypto in box 3: vermogensaanwasbelasting vanaf 2028
Vanaf 2028 geldt de Wet werkelijk rendement box 3. Passief cryptobezit valt onder de vermogensaanwasbelasting: je betaalt belasting over de waardestijging, ook als je niet verkoopt.
Voorbeeld:
Verdubbelt Bitcoin in 2028?
Dan betaal je 36% belasting over de winst.
€100.000 winst = €36.000 belasting.
Daalt de koers in 2029?
Dan kun je dat verlies (vooralsnog) niet verrekenen met de winst van 2028. Dat kan tot serieuze liquiditeitsproblemen leiden, zeker bij volatiele crypto.
Overstappen naar box 2?
Voor grotere portefeuilles kan het interessant zijn om crypto in een BV (box 2) onder te brengen:
Voordelen:
- Belasting pas bij verkoop.
- Verliezen zijn achterwaarts verrekenbaar.
- Oprichtings- en administratiekosten.
- Het gecombineerde tarief (vpb + box 2) ligt hoger dan box 3.
Of dit voordelig is, hangt af van de portefeuille, horizon en persoonlijke situatie. Voor de echte HODL’ers kan het zeker de moeite waard zijn om dit te onderzoeken.
Do Your Own Research (DYOR)
In de cryptowereld betekent DYOR: neem geen beslissingen zonder je eigen onderzoek te doen.
Dat advies geldt inmiddels ook voor de fiscaliteit.
De regels worden strenger, de risico’s groter en de gevolgen kunnen aanzienlijk zijn.
